Brak produktów w koszyku.
Zastanawiają się Państwo nad zakupem biżuterii z białego złota, ale nie są Państwo pewni, czym dokładnie jest ten materiał i czy warto w niego zainwestować? Ten szlachetny kruszec, łączący w sobie elegancję i nowoczesny blask, zyskuje coraz większe uznanie w jubilerstwie. W tym artykule odpowiemy na kluczowe pytania dotyczące tego wyjątkowego stopu: jak powstaje, jakie ma właściwości, ile kosztuje jego utrzymanie i jak odróżnić go od innych metali. Zapraszamy do lektury, aby poznać wszystkie sekrety białego złota i podjąć świadomą decyzję zakupową.
Spis treści:
- Co to jest białe złoto?
- Jak powstaje białe złoto?
- Skład białego złota – co zawiera?
- Czy białe złoto zawiera nikiel?
- Dlaczego białe złoto wygląda jak srebro?
- Czy białe złoto to prawdziwe złoto?
- Jakie są próby białego złota?
- Czy białe złoto wymaga rodowania?
- Czy białe złoto uczula?
- Czy białe złoto jest trwałe?
- Czy białe złoto matowieje szybciej niż inne kolory?
- Czy białe złoto ciemnieje?
- Czym różni się białe złoto od platyny?
- Jak odróżnić białe złoto od srebra?
- Czy białe złoto jest droższe od żółtego?
Co to jest białe złoto?
Białe złoto to stop czystego złota z innymi metalami, które nadają mu charakterystyczny srebrzysty kolor. Warto wiedzieć, że czyste złoto 24-karatowe osiąga zaledwie 2,5-3 w skali twardości Mohsa – można je porysować nawet paznokciem! Z tego względu jest zbyt miękkie do produkcji biżuterii codziennego użytku.
Dlatego jubilerzy łączą złoto z innymi metalami, tworząc wytrzymały stop o estetycznym wyglądzie. Ten proces zwiększa twardość metalu wielokrotnie – z 25 HV dla czystego złota do około 170-230 HV dla stopów 18-karatowych. Białe złoto to zatem idealne połączenie piękna i funkcjonalności, które pozwala cieszyć się biżuterią przez długie lata.
Jak powstaje białe złoto?
Proces tworzenia białego złota rozpoczyna się od stopienia czystego, żółtego złota z metalami o jasnym kolorze. Najpopularniejsze dodatki to pallad, srebro, platyna, a w starszych stopach również nikiel. Proporcje tych metali są starannie dobierane przez producentów, aby uzyskać pożądany odcień i odpowiednie właściwości mechaniczne.
Ważne jest zrozumienie, że nie istnieje „czyste” białe złoto – zawsze jest to mieszanka różnych metali. Po stopieniu w temperaturze 1064°C, płynny metal jest formowany w pręty lub płyty, a następnie poddawany obróbce jubilerskiej. Większość biżuterii z białego złota jest pokrywana cienką warstwą rodu, która nadaje intensywny, srebrzysty blask, choć wysokopalladowe stopy (powyżej 15% palladu) mogą mieć naturalnie białą barwę bez konieczności rodowania.
Skład białego złota – co zawiera?
Skład stopów białego złota różni się w zależności od próby i producenta. Przyjrzyjmy się najczęściej stosowanym komponentom:
Złoto (Au): Podstawowy składnik, decydujący o próbie – od 58,5% w stopie 585 do 75% w stopie 750.
Pallad (Pd): Jeden z najpopularniejszych dodatków w nowoczesnych stopach. Stanowi zwykle 20-25% składu i nadaje stopowi piękny biały kolor oraz zwiększa twardość. Co istotne, pallad jest hipoalergiczny.
Srebro (Ag): Często stosowane w proporcji 5-39% w zależności od typu stopu. Wpływa na jasność koloru i obniża koszt produkcji.
Platyna (Pt): Droższy dodatek stosowany w stopach premium. Poprawia właściwości mechaniczne i nadaje szlachetny wygląd.
Nikiel (Ni): Dawniej powszechnie stosowany w proporcji 10-15%, obecnie rzadziej ze względu na ryzyko alergii. Należy pamiętać, że w Europie obowiązują przepisy REACH ograniczające jego zawartość do maksymalnie 0,5 µg/cm²/tydzień w wyrobach mających długotrwały kontakt ze skórą.
Cynk (Zn) i miedź (Cu): Dodawane jako składniki pomocnicze, poprawiające właściwości stopowe i obniżające koszty produkcji.
Czy białe złoto zawiera nikiel?
W przeszłości nikiel był standardowym składnikiem stopów białego złota, jednak sytuacja ta uległa znaczącej zmianie. Ze względu na fakt, że alergia na nikiel dotyka około 17% kobiet i 3% mężczyzn, producenci coraz częściej rezygnują z tego metalu na rzecz palladu czy platyny.
Jeśli mają Państwo wrażliwą skórę lub w przeszłości występowały u Państwa reakcje alergiczne na biżuterię, warto przed zakupem dokładnie sprawdzić skład stopu. Informację tę powinni Państwo znaleźć w certyfikacie autentyczności lub uzyskać bezpośrednio od jubilera. Regulacje prawne, szczególnie dyrektywa REACH w Unii Europejskiej, znacząco ograniczyły stosowanie niklu w biżuterii, minimalizując ryzyko reakcji alergicznych.
Warto również wiedzieć, że rodowanie biżuterii z białego złota zawierającego nikiel stanowi dodatkową barierę ochronną, uniemożliwiającą bezpośredni kontakt metalu ze skórą. Niemniej jednak, dla osób szczególnie wrażliwych najlepszym rozwiązaniem są stopy całkowicie beznikowe.
Dlaczego białe złoto wygląda jak srebro?
Naturalny kolor złota to intensywna żółć, jednak dodatek metali takich jak pallad, srebro czy platyna skutecznie rozjaśnia ten odcień. Te białe metale rozpraszają światło w sposób, który nadaje stopowi srebrzysty wygląd. Co ciekawe, samo białe złoto ma zazwyczaj lekko ciepły, kremowy odcień.
Aby uzyskać chłodny, lustrzany blask podobny do platyny, większość biżuterii z białego złota pokrywa się warstwą rodu. Ten metal z grupy platynowców tworzy pokrycie o grubości zaledwie 0,75-1,0 mikrona, które jednak dramatycznie zmienia wygląd biżuterii. Rodowanie nie tylko wzmacnia efekt srebrzystego blasku, ale także chroni stop przed mikrozarysowaniami i utratą połysku.
Czy białe złoto to prawdziwe złoto?
Tak, białe złoto to w pełni prawdziwe złoto, jedynie w formie stopu z innymi metalami. Oznacza to, że każda sztuka biżuterii z białego złota zawiera określony procent czystego, naturalnego złota wydobytego z ziemi. To właśnie procentowa zawartość czystego złota określa próbę – im wyższa, tym więcej szlachetnego kruszcu w stopie.
Warto podkreślić, że proces stopowania złota z innymi metalami to nie oszustwo, lecz konieczność technologiczna. Czyste złoto ma wytrzymałość zaledwie około 124 N/mm², podczas gdy stopy 18-karatowe osiągają 300-690 N/mm². Bez tego procesu biżuteria szybko uległaby deformacji i zniszczeniu.
Jakie są próby białego złota?
Próba złota informuje o zawartości czystego szlachetnego kruszcu w stopie i jest wyrażana w tysiącznych częściach lub karatach. W Polsce najczęściej spotykane są dwie próby białego złota:
Próba 585 (14K): Zawiera dokładnie 58,5% czystego złota i 41,5% innych metali. Jest to najpopularniejszy wybór ze względu na doskonały balans między trwałością a ceną. Stop ten charakteryzuje się większą twardością, co przekłada się na lepszą odporność na zarysowania podczas codziennego noszenia.
Próba 750 (18K): Zawiera 75% czystego złota i 25% dodatków stopowych. Jest to opcja premium dla osób ceniących wyższą zawartość szlachetnego kruszcu. Stop 750 ma bardziej intensywny kolor i jest nieco miększy, co może mieć znaczenie przy delikatnych zdobieniach i grawerunkach.
Wybór próby powinien zależeć od Państwa stylu życia, budżetu i osobistych preferencji. Jeśli planują Państwo codzienne noszenie biżuterii, próba 585 może okazać się bardziej praktyczna. Z kolei dla biżuterii okazjonalnej warto rozważyć próbę 750.
Czy białe złoto wymaga rodowania?
Rodowanie to proces galwaniczny, podczas którego biżuteria zostaje pokryta mikroskopijną warstwą rodu – szlachetnego metalu z rodziny platynowców. Ten zabieg nadaje białemu złotu intensywny, chłodny blask i znacząco zwiększa jego odporność na zarysowania oraz korozję. Warto zaznaczyć, że wysokopalladowe białe złoto (powyżej 15% palladu) może nie wymagać rodowania dzięki naturalnie białej barwie.
Z czasem warstwa rodu naturalnie się ściera, szczególnie w miejscach narażonych na tarcie. Częstotliwość koniecznego odnowienia rodowania zależy od kilku czynników. Pierścionki noszone codziennie, takie jak obrączki czy pierścionki zaręczynowe, wymagają rodowania co 12-18 miesięcy. Kolczyki i wisiorki, które są mniej narażone na uszkodzenia, można rodować co 2-3 lata. Biżuteria noszona okazjonalnie może zachować rodowanie nawet przez 10 lat.
Koszt pojedynczego rodowania w Polsce wynosi zazwyczaj 50-150 złotych za pierścionek, a sam proces zajmuje około 1-1,5 godziny (choć oczekiwanie na gotową biżuterię może potrwać dzień). Warto zaplanować ten wydatek w długoterminowym budżecie na utrzymanie biżuterii. Rod nie tylko poprawia estetykę, ale także stanowi barierę ochronną dla stopu pod spodem.
Czy białe złoto uczula?
Kwestia alergii na białe złoto dotyczy wyłącznie stopów zawierających nikiel. Alergia na nikiel to najczęstsza przyczyna alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i może objawiać się swędzeniem, zaczerwienieniem, powstawaniem pęcherzyków czy zmianami egzematycznymi w miejscu kontaktu z biżuterią.
Jeśli mają Państwo skłonności do alergii kontaktowych, zalecamy wybór biżuterii z białego złota na bazie palladu lub platyny – metali całkowicie hipoalergicznych. Alternatywnie, biżuteria z niklem pokryta warstwą rodu również zapewnia ochronę, ponieważ rod uniemożliwia bezpośredni kontakt alergenu ze skórą. Należy jednak pamiętać, że gdy rodowanie się zetrze, problem może powrócić.
W przypadku podejrzenia alergii na nikiel, warto wykonać test alergiczny (patch test) u dermatologa. Takie badanie pozwoli definitywnie potwierdzić lub wykluczyć uczulenie i pomoże w świadomym wyborze biżuterii.
Czy białe złoto jest trwałe?
Trwałość biżuterii z białego złota zależy przede wszystkim od próby i składu stopowego. Białe złoto próby 585, zawierające większy procent dodatków stopowych, charakteryzuje się wyższą twardością i lepszą odpornością na zarysowania niż próba 750. Jednocześnie warto pamiętać, że rodowana biżuteria zyskuje dodatkową warstwę ochronną, która może przewyższać twardość samego stopu.
Regularna konserwacja znacząco wydłuża żywotność biżuterii. Zalecamy przechowywanie każdej sztuki osobno w miękkiej saszetce lub wyścielanym pudełku, aby zapobiec zarysowaniom. Biżuterię należy zdejmować przed myciem naczyń, sprzątaniem, kąpielą w basenie czy ćwiczeniami – kontakt z detergentem, chlorem i kwaśnym potem przyspiesza zużycie rodowania.
Prawidłowo pielęgnowana biżuteria z białego złota może służyć przez całe życie, a nawet stać się dziedzictwem rodzinnym przekazywanym kolejnym pokoleniom. Kluczem jest połączenie odpowiedniej pielęgnacji domowej z regularnymi wizytami u jubilera, który sprawdzi stan zamocowań kamieni i odnowi rodowanie.
Czy białe złoto matowieje szybciej niż inne kolory?
Białe złoto rzeczywiście może tracić połysk szybciej niż złoto żółte, jednak przyczyna tego zjawiska jest inna, niż mogłoby się wydawać. Kluczową rolę odgrywa warstwa rodu – jej stopniowe ścieranie powoduje, że biżuteria traci intensywny, lustrzany blask i zaczyna wyglądać na matową.
Żółte złoto nie wymaga rodowania, dlatego jego naturalny połysk jest bardziej stabilny w czasie. Mikroskopijne zarysowania, które powstają podczas codziennego noszenia, są mniej widoczne na żółtym metalu niż na chłodnej, lustrzanej powierzchni rodowanego białego złota. Dodatkowo, kontrast między jasnym rodem a cieplejszym kolorem białego złota pod spodem sprawia, że wszelkie niedoskonałości stają się bardziej zauważalne.
Regularne czyszczenie specjalnymi preparatami do czyszczenia złota pomaga utrzymać blask między rodowaniami. Zalecamy delikatne czyszczenie miękką szczoteczką i ciepłą wodą z odrobiną łagodnego mydła co 2-4 tygodnie. Profesjonalne polerowanie u jubilera również przywraca część pierwotnego połysku.
Czy białe złoto ciemnieje?
To pytanie wymaga precyzyjnego wyjaśnienia, ponieważ odpowiedź jest bardziej złożona niż mogłoby się wydawać. Samo białe złoto, szczególnie stopy na bazie palladu czy platyny, praktycznie nie ciemnieje i nie ulega korozji. Złoto jest jednym z najmniej reaktywnych metali – może przeleżeć tysiące lat bez zmian.
Co zatem widzą ludzie opisujący „ciemnienie” białego złota? W rzeczywistości obserwują stopniowe ścieranie się warstwy rodu, która odsłania naturalny kolor białego złota pod spodem. Białe złoto bez rodowania ma cieplejszy, lekko kremowy lub szarawy odcień – obok jasnego, chłodnego rodu może wydawać się żółtawe lub „ciemniejsze”.
W stopach zawierających nikiel, srebro czy miedź może zachodzić minimalna reakcja z potem, szczególnie u osób o kwaśnym pH skóry. Może to powodować niewielkie przebarwienia, ale jest to zjawisko znacznie rzadsze niż po prostu zużycie rodowania. Regularne czyszczenie biżuterii usuwa osad i potencjalne czynniki powodujące przebarwienia, pomagając zachować pierwotny wygląd.
Czym różni się białe złoto od platyny?
Choć białe złoto i platyna mogą wyglądać podobnie, są to dwa zupełnie różne metale szlachetne o odmiennych właściwościach. Platyna to metal naturalnie biały, który nie wymaga rodowania – jej kolor pozostaje niezmienny przez całe życie biżuterii. Białe złoto natomiast to stop mający lekko ciepły odcień, który uzyskuje chłodny, biały kolor dopiero po rodowaniu (chyba że zawiera wysoki procent palladu).
Pod względem właściwości fizycznych, platyna jest znacznie cięższa – ma gęstość około 21,45 g/cm³, podczas gdy białe złoto próby 750 to około 14-15 g/cm³. Identyczny pierścionek będzie więc w platynie o około 40% cięższy. Platyna jest także bardziej odporna na ścieranie – podczas zarysowania metal się przemieszcza, tworząc charakterystyczną „patynę”, ale nie ubywa jak w przypadku złota.
Sytuacja cenowa w 2025 roku jest interesująca. Złoto osiągnęło rekordowe ceny około 3300 USD za uncję, podczas gdy platyna kosztuje około 1300-1450 USD za uncję. Pallad, kluczowy składnik białego złota, kosztuje około 1200 USD za uncję. Mimo że platyna jest tańsza od złota, biżuteria platynowa może być droższa ze względu na większą gęstość metalu – potrzeba więcej platyny do wykonania tej samej sztuki biżuterii.
Rozważając długoterminowe koszty, należy uwzględnić wydatki na rodowanie białego złota – około 500-800 złotych przez 10 lat (przy 3-5 rodowaniach po około 100 złotych średnio). Platyna wymaga jedynie okresowego polerowania, co kosztuje znacznie mniej. Ostatecznie wybór zależy od osobistych preferencji, budżetu i stylu życia.
Jak odróżnić białe złoto od srebra?
Odróżnienie białego złota od srebra może stanowić wyzwanie dla niedoświadczonego oka, szczególnie że oba metale mają srebrzysty kolor. Istnieje jednak kilka sprawdzonych metod identyfikacji:
Oznaczenia i cecha probiernicza: Białe złoto nosi oznaczenia próby 585 lub 750 wraz z cechą probierniczą (w Polsce jest to orzeł w koronie). Srebro ma zazwyczaj oznaczenie 925 lub napis „sterling”. To najpewniejsza metoda rozróżnienia.
Różnica masy: Białe złoto jest znacznie cięższe od srebra. Identyczny pierścionek waży około 10g w srebrze 925, ale już 13-14g w białym złocie 585 i 15-16g w białym złocie 750. Różnicę można wyczuć, trzymając biżuterię w dłoni.
Odcień koloru: Białe złoto, szczególnie rodowane, ma chłodniejszy, bardziej lustrzany blask. Srebro ma naturalnie nieco cieplejszy odcień. Gdy rodowanie się zetrze, białe złoto pokazuje lekko kremowy ton, podczas gdy srebro może ciemnieć i matowieć.
Cena: Białe złoto jest zwykle kilkukrotnie droższe od srebra. Łańcuch o wadze 90 gramów w srebrze 925 kosztuje około 500 złotych, ten sam w białym złocie 585 – około 4900 złotych.
Jeśli mają Państwo wątpliwości co do autentyczności biżuterii, zachęcamy do konsultacji z zaufanym jubilerem, który dysponuje profesjonalnym sprzętem do weryfikacji metali szlachetnych.
Czy białe złoto jest droższe od żółtego?
Cena biżuterii z białego i żółtego złota zależy od wielu czynników, a sama próba (zawartość czystego złota) jest tylko jednym z nich. W przypadku tej samej próby – na przykład 585 – oba kolory złota zawierają identyczną ilość czystego szlachetnego kruszcu.
Różnicę w cenie tworzą przede wszystkim dodatki stopowe. Białe złoto premium zawierające pallad lub platynę jest droższe od żółtego złota z tym samym udziałem czystego złota. Pallad, który nadaje białemu złotu piękny kolor i właściwości hipoalergiczne, kosztuje obecnie około 1200 USD za uncję. Z drugiej strony, białe złoto z dodatkiem srebra i miedzi może być cenowo porównywalne z żółtym.
Dodatkowym kosztem jest rodowanie – proces ten kosztuje 50-150 złotych i wymaga powtórzenia co 12-18 miesięcy w przypadku biżuterii noszonej codziennie. W perspektywie 10 lat daje to dodatkowe 500-800 złotych wydatku na utrzymanie białego złota (przy 3-5 rodowaniach). Żółte złoto nie wymaga takiej konserwacji.
Podsumowując, cena białego złota zależy od próby, składu stopowego, aktualnych cen rynkowych metali oraz kosztu rodowania. Przed zakupem warto zapytać jubilera o dokładny skład stopu i przewidywane koszty utrzymania, aby podjąć świadomą decyzję finansową.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy białe złoto z czasem żółknie?
Tak, biżuteria z białego złota może z czasem nabierać cieplejszego, lekko żółtawego odcienia. Dzieje się tak, gdy warstwa rodu się ściera i odsłania naturalny kolor stopu pod spodem.
Jak dbać o biżuterię z białego złota?
Białe złoto wymaga regularnej pielęgnacji. Należy czyścić biżuterię co 2-4 tygodnie miękką szczoteczką w ciepłej wodzie z łagodnym mydłem. Konieczne jest unikanie kontaktu z chemikaliami. Zalecamy również profesjonalne czyszczenie i rodowanie u jubilera zgodnie z zaleceniami ekspertów.
Czy białe złoto jest dobrym wyborem na pierścionek zaręczynowy?
Tak, białe złoto to doskonały i bardzo popularny wybór na pierścionek zaręczynowy. Jego chłodny, srebrzysty kolor pięknie komponuje się z diamentami i innymi kamieniami szlachetnymi, podkreślając ich blask. Stop ten łączy elegancję z praktycznością – jest wystarczająco wytrzymały do codziennego noszenia, a jego biały kolor jest uniwersalny i ponadczasowy.
Jak sprawdzić, czy białe złoto jest prawdziwe?
Najlepiej sprawdzić oznaczenia próby (585, 750) i cechę probierniczą wybitą na biżuterii. W Polsce jest to orzeł w koronie. Można również skorzystać z usług jubilera, który za pomocą profesjonalnego sprzętu (spektrometr XRF, test kwasowy) oceni autentyczność.
Czy można przerobić żółte złoto na białe?
Tak, możliwe jest przerobienie żółtego złota na białe poprzez przetopienie i dodanie odpowiednich metali stopowych (pallad, srebro), a następnie rodowanie. Należy jednak pamiętać, że ten proces może wpłynąć na próbę złota – dodanie znacznej ilości innych metali obniży zawartość czystego złota. Dodatkowo, koszt przeróbki może być znaczący. Warto skonsultować się z jubilerem, który przedstawi szczegółową wycenę i poinformuje o zmianie próby.
