Brak produktów w koszyku.
Platyna od zawsze uchodziła za jeden z najbardziej prestiżowych metali szlachetnych używanych w jubilerstwie. Ale jak się zorientować w różnych próbach platyny i wybrać tę odpowiednią? W niniejszym artykule wyjaśnimy Państwu wszystkie aspekty związane z próbami tego szlachetnego metalu.
Spis treści
- Jakie są dostępne próby platyny w jubilerstwie?
- Jakie jest oznaczenie próby platyny?
- Czym różni się próba 850 od 950?
- Czy platyna zawiera domieszki?
- Czy platyna nadaje się do inwestycji?
- Platyna próby 999 – czy istnieje?
- Ile kosztuje gram platyny próby 950?
- Która próba platyny jest najlepsza na pierścionek?
- Gdzie kupić biżuterię z platyny próby 950?
- Jak oznacza się platynę na biżuterii?
- Czy platyna ma karaty jak złoto?
- Czy platyna jest trwalsza od białego złota?
- Czy platynę skupuje się jak złoto?
Jakie są dostępne próby platyny w jubilerstwie?
W polskim systemie probierniczym oficjalnie uznawana jest wyłącznie próba platyny 950 (95% czystej platyny). To również najpopularniejszy standard światowy, wybierany przez renomowane domy jubilerskie do produkcji pierścionków zaręczynowych i obrączek ślubnych. Na rynkach międzynarodowych można spotkać także próby 900 (90% czystego metalu) oraz 850 (85% platyny). Próba 900 stosowana jest głównie w starszej biżuterii amerykańskiej i europejskiej, a 850 znajduje zastosowanie tam, gdzie potrzebna jest większa twardość wyrobu, szczególnie na rynku japońskim.
Jakie jest oznaczenie próby platyny?
Próba platyny wyrażana jest zawsze trzycyfrową liczbą oznaczającą zawartość czystego metalu w tysięcznych częściach. Cyfra 950 oznacza, że w tysiącu gramach stopu znajduje się 950 gramów czystej platyny. Jest to międzynarodowy standard tysięczny, który obowiązuje na całym świecie i znacznie ułatwia porównywanie wyrobów z różnych krajów. W przypadku platyny nigdy nie stosuje się systemu karatowego, który jest zarezerwowany wyłącznie dla złota.
Czym różni się próba 850 od 950?
Próba 950 zawiera 95% szlachetnego metalu, podczas gdy 850 jedynie 85%. Różnice między próbami obejmują głównie właściwości mechaniczne i wartość rynkową. Z perspektywy wartości na rynku wtórnym próba 950 jest najbardziej rozpoznawalna wśród prób platynowych. Jeśli planują Państwo zakup biżuterii na całe życie, wyższa próba to lepsza decyzja. Warto wiedzieć, że ostateczny kolor wyrobu może nieznacznie różnić się w zależności od rodzaju metalu stopowego – stopy z kobaltem mają lekki niebieski odcień, a z palladem nieco szarawy ton, choć wszystkie zachowują zasadniczo biały kolor platyny.
Czy platyna zawiera domieszki?
Tak, w przypadku próby 950 pozostałe 5% stanowią zwykle metale z grupy platynowców – iryd, ruten czy pallad – lub inne metale jak kobalt i miedź. Kobalt jest szczególnie popularny w USA i Europie ze względu na doskonałe właściwości odlewnicze, choć nie należy do grupy metali platynowcowych. Domieszki te zwiększają twardość stopu, dzięki czemu biżuteria jest bardziej odporna na odkształcenia mechaniczne. Czysta platyna w 100% byłaby zbyt miękka do praktycznego zastosowania – wyroby szybko uległyby deformacji.
Czy platyna nadaje się do inwestycji?
Platyna jest cennym metalem inwestycyjnym, choć wymaga innego podejścia niż złoto. Najlepszą formą inwestycji są sztabki lub monety o wysokiej próbie 999 lub 999.9 (99,9% lub 99,99% czystości), a nie biżuteria ze względu na dodatkowy koszt wykonania. Platyna charakteryzuje się umiarkowaną płynnością rynkową – znacznie niższą niż złoto, co oznacza szersze spready kupna-sprzedaży. Z drugiej strony ma szerokie zastosowanie przemysłowe w przemyśle motoryzacyjnym, a deficyt strukturalny obserwowany w ostatnich latach wspiera ceny.
Platyna próby 999 – czy istnieje?
Platyna o próbie 999 lub 999,5 istnieje i jest stosowana przede wszystkim do celów inwestycyjnych w formie sztabek i monet dostępnych u licencjonowanych dealerów metali szlachetnych. W jubilerstwie platyna 999 stosowana jest sporadycznie jako produkt niszowy dla specjalnych zastosowań w niektórych krajach (Japonia, Niemcy), jednak Pt950 pozostaje dominującym standardem światowym dla biżuterii premium ze względu na lepsze właściwości mechaniczne. Zastosowanie mikrodomieszek pozwala zwiększyć twardość przy zachowaniu 999 promili czystości.
Ile kosztuje gram platyny próby 950?
W październiku 2025 roku, przy cenach spot 1,613-1,639 USD za uncję trojańską, należy spodziewać się kwot rzędu 195-235 złotych za gram samego metalu platyny próby 950. Ceny te uwzględniają standardowe narzuty handlowe, koszty dystrybucji i marżę sprzedawcy. Przy zakupie gotowej biżuterii cena będzie znacznie wyższa – należy doliczyć pracę jubilerską, projekt, kamienie oraz marżę detalisty. Gotowy pierścionek zaręczynowy może kosztować od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych w zależności od wagi i skomplikowania. Zachęcamy do sprawdzenia aktualnych kursów przed wizytą w salonie.
Która próba platyny jest najlepsza na pierścionek?
Dla pierścionków zaręczynowych i obrączek ślubnych zdecydowanie polecamy próbę 950 – złoty standard w międzynarodowym jubilerstwie. Próba 950 zapewnia doskonałą równowagę między czystością metalu a właściwościami mechanicznymi. Pierścionek będzie wystarczająco twardy do codziennego noszenia, zachowując charakterystyczny chłodny blask platyny. Wybierając próbę 950, otrzymują Państwo wyrób o wysokiej wartości rezydualnej, który łatwiej przerobić lub odsprzedać w przyszłości.
Gdzie kupić biżuterię z platyny próby 950?
Biżuterię platynową najlepiej nabywać w renomowanych salonach jubilerskich posiadających certyfikaty i gwarantujących autentyczność wyrobów. Przed zakupem zawsze poprośmy o okazanie dokumentów potwierdzających próbę metalu – solidny jubiler chętnie udostępni wszystkie certyfikaty. Można rozważyć zakup w autorskich pracowniach jubilerskich z możliwością zamówienia unikalnego projektu. Zachęcamy do unikania niezweryfikowanych źródeł internetowych – platyna to znaczna inwestycja wymagająca pewności autentyczności.
Jak oznacza się platynę na biżuterii?
Na wyrobach platynowych znajduje się oznaczenie próby wybite lub wytrawione w metalu: „Pt950”, „950Pt”, „950 PLAT” lub „950”. Litery „Pt” to międzynarodowy symbol chemiczny platyny. Oprócz próby biżuteria ma puncę producenta – znak identyfikujący warsztat. Oznaczenia są małe i umieszczone dyskretnie – na wewnętrznej stronie pierścionka, na zapięciu łańcuszka czy tylnej stronie wisiorka. Warto użyć lupy jubilerskiej do sprawdzenia przed zakupem.
Czy platyna ma karaty jak złoto?
Nie, platyna nie jest oznaczana w karatach. Karaty stosuje się wyłącznie dla złota. W przypadku platyny zawsze używa się systemu tysięcznego. Teoretyczne przeliczenie próby 950 dałoby 22,8 karata, jednak w praktyce jubilerskiej taki system nigdy nie jest stosowany dla platyny – to wyłącznie matematyczne ćwiczenie bez zastosowania w rzeczywistości. Jeśli jubiler oferuje „platynę 18-karatową”, prawdopodobnie mamy do czynienia z białym złotem.
Czy platyna jest trwalsza od białego złota?
Zdecydowanie tak. Platyna jest naturalnie biała i nie wymaga powlekania rodem, które białe złoto musi odnawiać regularnie. Jest gęstsza i cięższa od złota, co przekłada się na większą odporność mechaniczną. Gdy platyna ulega zarysowaniu, metal się przemieszcza nie tracąc objętości – powstaje patyna uważana za walor. Białe złoto traci materiał przy zarysowaniach. Platyna jest hipoalergiczna, podczas gdy białe złoto może zawierać nikiel wywołujący alergie.
Czy platynę skupuje się jak złoto?
Tak, platyna jest skupowana przez punkty skupu metali szlachetnych, choć rynek wtórny jest mniejszy i mniej płynny niż złota. Warto upewnić się telefonicznie, czy punkt dysponuje wyposażeniem do testowania platyny. Renomowani dealerzy oferują ceny zbliżone do aktualnej ceny spot, choć należy się liczyć z utratą pierwotnej premii zakupu. Ze względu na niższą płynność rynku, sprzedaż może trwać dłużej, a spready między ceną kupna i sprzedaży mogą być szersze. Punkty skupu płacą tylko za metal, więc unikatową biżuterię lepiej sprzedać prywatnie lub przez antykwariat.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jaka próba platyny jest najczęstsza w Polsce?
W polskich salonach jubilerskich spotyka się wyłącznie próbę 950, zawierającą 95% czystego metalu. To jedyna próba platyny oficjalnie uznawana przez polski system probierczy oraz międzynarodowy standard stosowany przez prestiżowe marki na całym świecie.
Jak rozpoznać autentyczną platynę?
Autentyczną platynę rozpoznacie Państwo po charakterystycznych oznaczeniach: Pt950, 950Pt lub podobnych. Platyna jest zauważalnie cięższa od srebra czy białego złota o podobnej wielkości. W razie wątpliwości warto skorzystać z usług rzeczoznawcy jubilerskiego.
Dlaczego biżuteria platynowa jest droższa od złotej?
Platyna jest droższa z kilku powodów: trudniejsza w obróbce ze względu na wyższą temperaturę topnienia, do produkcji biżuterii używa się wyższej próby (950 vs 585 w przypadku złota), a dodatkowo jest gęstsza, więc przy takiej samej objętości waży więcej.
Czy pierścionek z platyny wymaga specjalnej pielęgnacji?
Platyna nie wymaga specjalnej pielęgnacji. Wystarczy okresowe czyszczenie letnią wodą z delikatnym mydłem oraz miękką szczoteczką. W przeciwieństwie do białego złota nie trzeba odnawiać powłoki rodowej.
